రామాయణము సుందరకాండ -నలుబదియెనిమిదవసర్గ

                               రామాయణము 

                               సుందరకాండ -నలుబదియెనిమిదవసర్గ 

 

హనుమంతుడి చేతిలో అక్షకుమారుడు మరణించిన విషయము తెలుసుకున్న రాయణుడు ఇంద్రజిత్తుని తగురీతిగా ఉత్సాహపరచి హనుమంతుడి వద్దకు  పంపెను.  అప్పూర్వ అస్త్ర బలసంపన్నుడు ఐన  ఇంద్రజిత్తు రావణుడి ఆజ్ఞ ప్రకారము బంగారు రధమును ఎక్కి హనుమంతుడి వద్దకు వేగముగా వెళ్లెను . రధము చప్పుడు ,ధనుష్టంకారము విన్న హనుమ తనతో తలపడుటకు వీరుడు వచ్చుచున్నాడని సంతోషించెను . పిమ్మట హనుమ శత్రువుల గుండె హడలిపోయేలా పెద్దగా గర్జించెను . ఇంద్రజిత్తు ఏ మాత్రము భయపడక ధనుష్టంకారము చేసెను . ఇంద్రజిత్తు చిత్రవిచిత్రములైనబాణములను హనుమపై ప్రయోగించెను . కొన్ని బంగారు పిడి వున్నాయి కొన్ని సూదిగా వున్నవి ,కొన్ని వంకరగా ఉన్నవి ,కొన్ని రెక్కలు ఉన్నవి . వాటన్నిటిని తప్పించుకుని హనుమ ఆకాశములో ఎగరసాగెను . 

దాగుడుమూతలు ఆటలాగా హనుమ బాణమునకు ఎదురుగా నిలబడెను . అది  దగ్గరకు రాగానే పక్కకు తొలగిపోవును . ఈ విధముగా యుద్ధము సాగుతుండగా హనుమ ఇంద్రజిత్తును ఎలా చంపాలా అని ఆలోచించసాగెను . ఇంద్రజిత్తు కూడా హనుమను ఎలా చంపాలా అని ఆలోచించసాగెను ." వేస్తున్న  అస్త్రములన్ని నిర్వీర్యమైపోవుచున్నవి . బ్రహ్మాస్త్రము ప్రయోగించాలి" అని ఇంద్రజిత్తు నిర్ణయించుకొనెను . పిమ్మట అతడు బ్రహ్మాస్త్రమును ప్రయోగించెను . ఆ అస్త్ర ప్రభావము వలన హనుమ కింద పడిపోయెను . కానీ బ్రహ్మదేవుడు హనుమకు ఇచ్చిన వరము  కారణముగా క్షణకాలములోనే హనుమకు ఆ అస్త్రము నుండి విముక్తి లభించెను . 

అంతకు ముందు వరకు రాక్షసులను ముప్పతిప్పలు పెట్టిన హనుమ కదలకుండా పది ఉండుట చూసిన రాక్షసులు వెంటనే తాళ్లతో వస్త్రములతో హనుమను బంధించుట మొదలుపెట్టిరి . తాను అస్త్ర ప్రభావము నుండి విముక్తుడు అయినప్పటికీ ,ఆ విషయము రాక్షసులకు తెలియనీయకుండా అలానే పడివుండెను . రాక్షసవీరులు హనుమను బంధించుట చూసిన ఇంద్రజిత్తు "అయ్యో బ్రహ్మాస్త్ర ప్రభావము తెలియక ఈ మూర్ఖులైన రాక్షసులందరూ వానరుడిని బంధించుచున్నారు  . బ్రహ్మాస్త్రము ప్రయోగించినపుడు మారె ఇతర సాధనములచే బంధించుటకు ప్రయత్నించరాదు . అలా ప్రయత్నిస్తే బ్రహ్మాస్త్ర ప్రభావము పోతుంది . ఇప్పుడు ఏమి చెయ్యాలి . ఈ వానరుడికి ఆ బంధనాలు త్రెంచుకొనుట మిక్కిలి తేలిక . అతడు అలా బందనములు త్రెంచుకున్నచో అందరికీ ఇబ్బంది "అని తనలోతాను అనుకొనెను . 

అలా బంధించిన హనుమను రాక్షసులు కొడుతూ ,గుద్దుతూ రావణుడి సభాభవనము వద్దకు తీసుకుపోయిరి . హనుమ ఆ బంధనములు త్రెంచుకొని వారందరిని పరిమార్చగల శక్తి ఉన్నప్పటికీ హనుమ రావణుడిని చూడాలి అనే కోరికతో ఆ రాక్షసి మూకలు చేసే అవమానమును ,దాడిని సహించెను . అలా హనుమ ఆ సభాభవనములోకి ప్రవేశించినంతనే అక్కడివారిలో కొందరు అతడిని చంపండి ,తన్నండి ,కాల్చేయండి ,భక్షించేయండి అని అరవసాగిరి . హనుమ ఆసభాభవనుమును పరికించి చూసేను . అక్కడ వున్న వారందరిని  జాగ్రత్తగా పరిశీలనగా చూసేను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబదియెనిమిదవసర్గ సమాప్తము . 

                   శశి ,

ఎం .ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

రామాయణము సుందరకాండ -నలుబది ఏడవసర్గ

                               రామాయణము 

                              సుందరకాండ -నలుబది ఏడవసర్గ 

దుర్ధరుడు మొదలగు అయిదుగురు సేనాధిపతులు వారి అనుచరులు మరణించారని తెలిసిన రావణుడు అక్కడవున్న అక్షకుమారుడివంక చూసేను రావణుడి ఆంతర్యము గ్రహించిన అక్షకుమారుడు బంగారు చిత్రమైన విల్లుని ధరించి ,తన బంగారు రధము ఎక్కి తన బలగముతోడి హనుమ వున్న ప్రదేశమునకు వెళ్లెను . ఎల్లీవెళ్లటంతోనే మూడువాడిబాణములతో హనుమను కవ్వించెను . తన దేహమును పెద్దగా పెంచి వున్న హనుమకు ఆ బాణములు తగిలినట్టే లేవు . 

అది గమనించిన అక్షకుమారుడు తన రాధముతో సహా ఆకాశములోకి ఎగిరి  మూడుభాణములతో హనుమ శిరస్సును కొట్టెను . ఆ బాణముల దాటికి హనుమకు ముఖంపై రక్తము కారేను . ఆ బాణములకు అక్కడికి వచ్చిన అక్షకుమారుడిని అతని సైన్యమును చూసిన హనుమ ఆకాశములోకి ఎగిరెను . పిమ్మట అక్షకుమారుడు అనేకబాణములతో హనుమను కొట్టసాగెను . హనుమ ఆ ఆకాశములోనే ఎగురుతూ ఆ బాణములను తప్పించుకోసాగేను . ఆకాశమునకు జల్లెడ వేసినట్టుగా అక్షకుమారుడు తన బాణములను కురిపించెను . వాయుసుతుడైన హనుమ ఆ బాణములన్నిటిని తప్పించుకుని ఎగరసాగెను . 

అప్పుడు హనుమ తనలో తాను అక్షకుమారుడి యుద్ధవిద్యానైపుణ్యమును మెచ్చుకొనెను . ఇంత చక్కటి యుద్ధనైపుణ్యముకల బాలుడిని చంపుటకు హనుమ ఆలోచించెను . కానీ చంపక వదిలినట్లయితే అతడు తనకు అపకారము కలిగించవచ్చునని ,అతడిని చంపుటకు నిశ్చయించుకుని ,పెద్దగా గర్జించి తన తొడలను ,జబ్బలను చరిచి ,తన అరచేతితో అక్షకుమారుడి రధమును కొట్టెను . ఆ దెబ్బకి రధము ముక్కలుముక్కలయ్యేను . గుఱ్ఱములు మరణించెను . కానీ అక్షకుమారుడు మాత్రము తన శక్తితో ఆకాశములోనే ఎగురుతూ ,బాణములు ప్రయోగించసాగెను . 

అప్పుడు హనుమ అతడి కాళ్ళు పట్టుకుని గిరగిరా త్రిప్పెను . పిమ్మట అతడు బలముగా అతడిని నేలకేసి కొట్టెను . ఆ దెబ్బకు అక్షకుమారుడు మరణించెను . అతడి సైన్యమును కూడా తుదముట్టించి పిమ్మట హనుమ అక్కడే ఇంకా రాక్షసుల కొరకు  ఎదురుచూడసాగెను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబది ఏడవసర్గ సమాప్తము . 

                శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

రామాయణము సుందరకాండ- నలుబదిఆరవసర్గ

                                   రామాయణము 

                                సుందరకాండ- నలుబదిఆరవసర్గ 

మంత్రి పుత్రులైన ఏడుగురు యోధులు మరణించిన విషయము తెలిసిన రావణుడు తన దిగులును పైకి కనపడనీయక మేకపోతు గాంభీర్యము తో బాగా ఆలోచించి ,విరూపాక్షుడు ,ప్రఘసుడు ,భాసకర్ణుడు ,యూపాక్షుడు ,దుర్ధరుడు ప్రముఖ సేనా నాయకులను పిలిపించి వారితో "మీరందరూ రథగజతురగపదాది దళములతో కూడిన మహా సైన్యముతో వెళ్లి ఆ వానరుడిని పట్టుకొనండి . యుద్ధసామర్ధ్యమును బట్టీ చూస్తే అతడు కేవలము సాధారణ వానరుడు అని నేను అనుకోను . పూర్వము ఇంద్రాది దేవతలను పెక్కుసార్లు నేను ఓడించాను . వారిలో ఎవరైనా మనల్ని దాడి చేయుటకు ప్రయత్నమూ చేయవచ్చును . లేక ఇంద్రుడే మనల్ని రూపుమాపుటకు తన తపోమహిమతో ఈ భూతమును సృష్టించి పంపి ఉండవచ్చు . నేను ఇదివరకు చాలామంది వానరులను చూసాను కానీ యితడు అలా లేడు . కావున చాలా జాగ్రత్తగా గట్టి పూనిక వహించి ఆ వానరమును పట్టుకొనండి "అని ఆజ్ఞాపించెను . 
రావణుని ఆజ్ఞ పొందిన సేనామాత్యులు తమతమ రథముల మీద వారి బలములతో బయలుదేరి మారుతి వున్నచోటికి వెళ్లి మారుతిని చూసిరి . పిమ్మట రాక్షసులందరూ అన్ని దిక్కులనుండి మారుతిని చుట్టుముట్టిరి . పిదపఁవారు ఆయా దిక్కులనుండి భయంకరములైన వివిధాయుధములతో హనుమంతునిపై విజృంభించిరి . దుర్దురుడు అనువాడు వాడి ఐన ఐదు బాణములను మారుతి శిరస్సుపై ప్రయోగించెను . ఆ శరములు మారుతికి భాదను ఇవ్వకుండా హాయిగా ఉండెను . అప్పుడు హనుమ బిగ్గరగా గర్జించి ఆకాశములోకి ఎగిరెను . అప్పుడు దుర్దనుడు కూడా తన రధముతో సహా ఆకాశములోకి ఎగిరి హనుమను వంద బాణములతో బాధించెను . అప్పుడు హనుమ తన శరీరమును ఇంకా పెంచి పిడుగు పడినట్లుగా దుర్దనుడి మీదపడెను . దుర్దనుడు ,అతని ఎనిమిది గుఱ్ఱములు రధము నూలుగింజంత నుగ్గునుగ్గు అయ్యెను .
అది చూసిన విరూపాక్ష యూపాక్షులు ఆకాశములోకి ఎగిరిరి . వారు హనుమపై బాణములు ప్రయోగించిరి . అప్పుడు హనుమ గరుత్మంతుడు సర్పమును ఎత్తుకునిపోయినట్టు ఒక మద్ది చెట్టును పెకలించి ,దానితో ఆ ఇరువురు రాక్షసులను కొట్టెను . ముగ్గురు చనిపోవుట చూసిన ప్రఘనుడు ఒక అడ్డకత్తిని ,శూలమును హనుమపైకి విసిరెను . అప్పుడు హనుమ ఒక మహా పర్వతమును పీకి ప్రఘనుడు ,భాసకర్ణుడు అను రాక్షసులమీదికి విసిరెను వారిరువురు రధములతో సహా నుగ్గునుగ్గు అయ్యెను . హనుమ ఆ ఐదుగురు సేనాధిపతులు పరిమార్చిన పిమ్మట ,అక్కడి సైన్యమును అంతా హతమార్చెను . అప్పుడు అక్కడ ప్రదేశము పీనుగులా గుట్టగా అనిపించెను . అక్కడి ద్వారములు సైతము పీనుగులచే మూసుకుపోబడెను . వారందరి చంపినా పిమ్మట హనుమ మృత్యుదేవత వాలే ఇంకా సైన్యము కోసము అక్కడే ఎదురుచూడసాగెను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబదిఆరవసర్గ సమాప్తము . 

                 శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

రామాయణము సుందరకాండ -నలుబదియైదవసర్గ

                               రామాయణము 

                              సుందరకాండ -నలుబదియైదవసర్గ 

ఎనబదివేలమంది మరణించారని తెలిసి ఆరి బంధువులంతా కన్నీరుమున్నీరు అయ్యారు . రావణుడి ఆదేశము ప్రకారము ఏడుగురు మంత్రి పుత్రులు మిక్కిలి బలశాలురైన తమ బలముతో కలిసి నేను ముందంటే నేను ముందని పోటీపడుతూ హనుమపైకి యుద్ధమునకు బంగారు రాధములపై బయలుదేరిరి . హనుమ వున్నా ప్రదేశమునకు వెళ్లి ఆకాశమును తాకుతున్నాడా అన్నట్లున్న హనుమను చూసిరి . 

వెనువెంటనే వారు హనుమపై బాణముల వర్షము కురిపించిరి . ఆకాశమార్గములోకి ఎగిరి హనుమ ఆ బాణముల పరంపరను చెల్లాచెదురు చేసి ఆ  మహా సైన్యమునకు వణుకు పుట్టేటట్లు భయంకరముగా గర్జించెను . పిమ్మట అతడు ఆ రాక్షసయోధులను హతమార్చుటకు విజృంభించెను . 

వారిలో కొందరిని హనుమ అరచేతితో చావకొట్టెను . కాళ్లతో తన్నుతూ కొందరిని ,ముష్టిఘాతముతో మరికొందరిని ,మట్టికరిపించెను . గోళ్ళతో కొందరిని చీల్చిచెండాడెను . తన వక్షస్థలముతో కొందరిని తొడలతాకిడితో మరికొందరిని నుగ్గునుగ్గు కావించెను . కొందరు మారుతి గర్జనకే హడలి చచ్చిరి . ఇలా రాక్షసయోధులందరూ రణభూమికి బాలి కాగా బతికి బయటపడ్డ సైనికులు భయకంపితులై అన్ని దిశలకూ పారిపోయిరి . 

ఏనుగులు ,గుఱ్ఱములు ఎక్కడికక్కడ చచ్చిపడివుండెను . రథముల పైకప్పులు విరిగి ,ధ్వజపటములు ముక్కలుముక్కలై రాణాభియమి అంతటా చెల్లాచెదురుగా పడిఉండెను . ఆ ప్రదేశము అంతా శత్రువుల రక్తముతో కాలువలా మారెను . లంక అంతా వివిధమైన వికారధ్వనులతో మారుమ్రోగేను . మహా బలసంపన్నుడు ,చందాపరాక్రమశాలి ఐన హనుమ ఇంకా రాక్షసులతో యుద్ధము చేయకోరి మరల అదే ప్రదేశములో ఎత్తైన చోట నుంచుని ఎదురుచూడసాగెను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబదియైదవసర్గ సమాప్తము . 

                                   శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగుపండితులు . 

రామాయణము సుందరకాండ -నలుబదినాలుగవసర్గ

                                   రామాయణము 

                           సుందరకాండ -నలుబదినాలుగవసర్గ 

మిక్కిలి బలశాలి ఐన ప్రహస్తుని కుమారుడైన జంబుమాలి రావణుడి ఆదేశము మేరకు హనుమ బంధించుటకు వచ్చెను . వచ్చునప్పుడు తన ధనస్సుతో ధనుష్టంకారము చేసెను . రాగానే ముఖద్వారం పైనవున్న హనుమపైకి వాడి ఐన బాణములను ప్రయోగించాడు . హనుమంతుడి ముఖంపై ఒక అర్ధచంద్రాకార బాణము ,శిరస్సుపై వంకర ములికి కల బాణము ,బాహువులపై 10 బాణములను ప్రయోగించి ఆయనను బాధించెను . జమ్బుమాలీ చే కొట్టబడిన హనుమ ముఖము ఎర్రగా మారెను . 

అప్పుడు హనుమ మిక్కిలి కోపముతో ,పక్కనే వున్నా ఒక మహాశిలను పెకలించి ఆ రాక్షసుడిపై విసిరెను . జంబుమాలి పది బాణములతో దానిని ముక్కలు చేసెను . అది చూసిన హనుమ కోపముతో ఒక పెద్ద మద్ది చెట్టుని పీకి దానిని త్రిప్పసాగెను . జంబుమాలి నాలుగు బాణములతో ఆ వృక్షమును ముక్కలుగా చేసెను . భుజములపై అయిదు బాణములు ,గుండెపై ఒక బాణము ,వక్షస్థలమున పది బాణములు వేసి జంబుమాలి హనుమను బాధించెను . శరీరము నిండా బాణములు గుచ్చుకోవటంతో హనుమ కోపము రెట్టింపు అయ్యెను . అప్పుడు హనుమ ఆ ద్వారము ను ఊడబెరికి దానిని వేగముగా తిప్పెను . 

వాయుసుతుడైన హనుమ ఆ ద్వారముతో జంబుమాలి గుండెలపై కొట్టెను .

 ఆ దాటికి జంబుమాలి అతడి  రధసారధి ,రధము ,గుఱ్ఱములు నుగ్గునుగ్గు అయ్యెను . మహాబలశాలురు ఐన ఏలుబదివేలమంది వీరులు ,జంబుమాలి మొరాయించిన విషయము విని రావణుడు కోపముతో గుడ్లురుముతూ ,పళ్ళుకొరుకుతూ ,మిక్కిలి బాల పరాక్రమములు కల అమాత్య పుత్రులను హనుమంతుడితో తలపడుటకు వెంటనే పంపెను . 

 రామాయణము సుందరకాండ నలుబదినాలుగవసర్గ సమాప్తము . 

                   శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

 

రామాయణము సుందరకాండ -నలుబదిమూడవసర్గ

                                రామాయణము 

                              సుందరకాండ -నలుబదిమూడవసర్గ 

హనుమ రాక్షసులను చంపిన పిమ్మట అశోకవనముకు దగ్గరలోనే ఉన్న ఒక చైత్యమును చూసేను . దానిని కూడా నాశనము చేయదలిచి ఒక్క గెంతులో చైత్యము పైకి ఎగిరెను . అక్కడ నిలబడి గట్టిగా గర్జించెను . ఆ గర్జన విన్న అక్కడి రాక్షసులందరికి వెన్నులో వణుకు పుట్టెను . ఆక్షణములో హనుమ ఆకాశమును తాకుతున్నాడా అన్నట్లుండెను . అప్పుడు అక్కడికి వచ్చిన రాక్షసులు హనుమను ఎదురించుటకు గండ్రగొడ్డళ్లను ,కత్తులను ,ఈటెలను ఇంకా రాకరకములైన ఆయుధములను తీసుకుని వాటిని హనుమ మీదకి విసరసాగెను . 

అప్పుడు హనుమ ఆ మహా చైత్యము యొక్క ఒక మహా స్తంభమును పీకి దానిని తిప్పసాగెను . అప్పుడు ఆ సువర్ణ స్తంభము నుండి అగ్ని ఉద్భవించి ఆ మహా ప్రాసాదమును దహించివేసెను . అప్పుడు అక్కడ వున్న రాక్షసులందరూ ప్రాణభయముతో పరుగులు తీసిరి . హనుమను ఎదిరిచిచూసిన వారందరిని హనుమ చంపివేసెను . అప్పుడు హనుమ బిగ్గరగా "నావంటి మహాపరాక్రమశాలురైన వానరయోధులు వేలకొలది సీతాన్వేషణకు పంపబడినారు . ఇంకా అనేక వేలకోట్లమంది మహావీరులైన వానరులు సుగ్రీవుని అదుపాజ్ఞలలో వున్నారు . మాలో కొంతమంది పది ఏనుగుల బలము కలవారు ,ఇంకొంత మంది వంద ఏనుగుల బలము కలవారు . ఇంకొంత మంది అసలు లెక్కించుటకు వీలులేనంత బలము కలవారు . 

దంతములు ,నఖములు (గోళ్లు )ఆయుధములుగా కల ఇట్టి వానరయోధులు వందలు ,వేలు ,లక్షలు ,కోట్లమంది వెంట రాగా సుగ్రీవుడు ఇక్కడికి వచ్చి ,మిమ్ములందరిని తుదముట్టించగలడు . మీరు మహాత్ముడైన శ్రీరామచంద్రప్రభువుతో వైరము పెట్టుకున్నారు . ఆ కారణము చేత మీకు చావుమూడినది . మీకు ఆధారభూమి ఐన లంకా నగరము కూడా ఉండదు . మీ ప్రభువైన దుష్టరావణుడు కూడా మిగలడు . "అని హెచ్చరించెను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబదిమూడవసర్గ సమాప్తము . 

                 శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

రామాయణము సుందరకాండ -నలుబదిరెండవసర్గ

                                  రామాయణము 

                                  సుందరకాండ -నలుబదిరెండవసర్గ 

హనుమ ఆ విధముగా అశోకవనమును ధ్వంశము చేయునప్పుడు వచ్చిన భయంకరమైన శబ్దములు పక్షులు జంతువులూ భయముతో చేసిన ఆర్తనాదములు విని లంకా నగర ప్రజలందరూ భయభ్రాOతులయిరి . ఆ వనమునందలి మృగములు ,పక్షులు అన్ని గగ్గోలు పెట్టుచూ పారిపోయెను . హనుమ అక్కడి రాక్షస స్త్రీలను ఇంకా భయపెట్టుటకు తన రూపమును ఇంకా పెద్దగా పెంచెను . 

ఇదంతా చూసిన రాక్షస స్త్రీలు సీతాదేవి వద్దకు వెళ్లి "అమ్మా !మేము నిన్ను ఏమి అనము . దయచేసి ఆ వికృతాకారుడైన వానరుడెవరో చెప్పు ?అతడు నీతో ఏమి మాట్లాడాడు ?"అని ప్రశ్నించిరి . అప్పుడు సీతాదేవి (పుతృడిని రక్షించు తల్లి వలె ,హనుమకు ఇబ్బంది కలుగకుండా ఉండుటకు )"ఏమో అతడెవరో నాకెలా తెలుస్తుంది ?అతడు కూడా బహుశా మీ రాక్షసుడే అయి ఉంటాడు . "అని సమాధానమిచ్చెను . 

అప్పుడు ఆ రాక్షస స్త్రీలలో కొందరు ఈ విషయం ను నివేదించుటకు రావణుని వద్దకు వెళ్లారు . మిగిలిన వారు సీతాదేవికి కాపలాగా అక్కడే వున్నారు . రావణుని వద్దకు వెళ్లిన స్త్రీలు రావణునితో "రాక్షస మహారాజా !ఎవడో ఒక భయంకరాకారుడైన వానరుడు ఎటునుంచి వచ్చాడో తెలియదు కానీ అశోకవనంలో చొరబడ్డాడు . అతడు సీతాదేవితో ఎదో మాట్లాడాడు . పిమ్మట అతడు అశోకవనము మొత్తాన్ని సర్వనాశనం చేసాడు . కానీ ,సీతాదేవి కూర్చుని వున్నా ప్రదేశమును మాత్రము పాడు చేయలేదు . బహుశా అతడు రాముడు పంపగా సీతాదేవిని వెతుకుతూ వచ్చాడేమో ?అందుకే ఆమె వున్న ప్రదేశము తప్ప తక్కిన ప్రదేశమును నాశనము చేసివుండొచ్చు . లేదా అంతవరకూ వనమును నాశనము చేసి అలసి ఆ ప్రదేశమును విడిచి ఉండవచ్చు . మేము సీతాదేవి వద్దకు వెళ్లి అతడు ఎవరు ఏమి మాట్లాడాడని ప్రశ్నించాము . కానీ ఆమె మాకు ఏమి సమాధానము చెప్పలేదు  . ఓ మహారాజా !నీకు ఎంతో ప్రియమైన సీతాదేవితో మాటలాడుటకు సాహసించినవాడు . ఎవడైనను భయంకరమైన శిక్షకు అర్హుడు . కావున తడిని శిక్షించుటకు ఆజ్ఞాపించు "అని చెప్పిరి . 

వారి మాటలు విన్న రావణుడు కోపముతో పళ్లు పటపట కొరికెను . కోపముతో ఊగిపోయెను . హనుమంతుడిని బంధించి తెచ్చుటకు గొప్ప బలపరాక్రమములు కల వీరులకు ఆజ్ఞ ఇచ్చెను . రావణుని ఆజ్ఞ మేరకు మిక్కిలి బలశాలురైన నలుబదివేల వీరులు ఖడ్గములు ,శూలములు ,బల్లెములు ఆయుధముగా తీసుకుని రణోత్సాహముతో అశోకవనము వైపు వెళ్లిరి . యుద్ధసన్నద్ధుడై ముఖద్వారముపై నిలిచి వున్న హనుమ వద్దకు వేగముగా అగ్ని మీదకు మిడుతలదండు వచ్చినట్టు వచ్చిరి . వారు వారి చేతిలోని ఆయుధములను హనుమ పైకి విసిరిరి . హనుమ సంతోషముతో తన వాళమును నేలపై కొట్టి భయంకరముగా సింహనాదం చేసెను . వాయుసుతుడైన హనుమంతుడు తన శరీరమును ఇంకా పెద్దగా పెంచి ,లంకలో ప్రతిధ్వనించునట్టుగా దృఢముగా తన జబ్బలను చరిచేను . ఆ చప్పుడుకి ఆకాశములో ఎగురు పక్షులు నేలపై రాలిపోయెను . హనుమ బిగ్గరగా "మహా బలసంపన్నుడైన శ్రీరామునకు జయము . మిక్కిలి పరాక్రమశాలి ఐన లక్ష్మణస్వామికి జయము . శ్రీరాముడికి విధేయుడై కిష్కింధకు రాజైన సుగ్రీవునికి జయము అసహాయ శూరుడు కొసలదేశ ప్రభువు ఐన శ్రీరాముడికి నేను  దాసుడను నా పేరు హనుమ . వేయిమంది రావణులైనా యుద్దములో నా ముందు నిలవలేరు . ఈ లంకా నగరమును సర్వనాశనం చేస్తాను ఈ రాక్షసులందరూ ఏమి చేయలేక చూస్తూ వుంటారు . నేను వచ్చిన పని ముగించుకుని సీతాదేవికి నమస్కరించి వెళ్లెదను "అని పలికెను .   . అప్పుడు హనుమ ఆ ముఖద్వారమునకు కల తలుపు గడియాను పీకి దానితో ఆ రాక్షసులపై దాడి చేసెను . ఆ రాక్షసులందరిని చంపివేసెను . అందులో కొందరు ప్రాణములు అరచేతపట్టుకొని పారిపోయి " అక్కడికి వెళ్లిన మన రాక్షసులందరూ ఆ కపి చేతిలో మరణించారు "అని  తెలిపిరి. 

ఆ మాటలు విన్న రావణుడు కన్నులెర్రచేసి ,యుద్ధమున అజేయుడైన  ప్రహస్తపుత్రుడిని (ప్రహస్తుడు అనే మంత్రి కుమారుడు )హనుమతో తలపడుటకు ఆజ్ఞాపించెను . 

రామాయణము సుందరకాండ నలుబదిరెండవసర్గ సమాప్తము . 

            శశి ,

ఎం . ఏ ,ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు .