రామాయణము అయోధ్యకాండ -ఏబదిఒకటవసర్గ

                                       రామాయణము 

                                అయోధ్యకాండ -ఏబదిఒకటవసర్గ 

శ్రీ రాముడిపై కల సహజమైన అనురాగముతో లక్ష్మణుడు మేల్కొని ఉండుట గమనించిన గుహుడు "లక్ష్మణా !నీవు నిద్రించుము . నేను జాగరూపుడనై సీతారాములను చూచుకొనెదను . రాముడు యెడల నాకు అపార రెమభావము కలదు రాముడు నా మిత్రుడు కావున చింతించక హాయిగా నిద్రించుము . పైగా మహారాజు పుత్రుడు సుకుమారుడు అయినా శ్రీరాముడు నేలపై పరుండుట చూసిన వారికి నిద్రేలా పట్టును . నీవునూ రాజా కుమారుడవు . కావున ఈ రాత్రి సీతారాముల రక్షణ భారము నాకు అప్పగించి హాయిగా నిద్రించుము "అని పలికెను . 

అప్పుడు లక్ష్మణుడు గుహునితో "గుహా! నీ ఆదరాభిమానములకు మిక్కిలి సంతుష్టుడను అయ్యాను . కానీ నాకు అయోధ్యలోని  పరిస్థితి తలుచుకుంటే నిద్ర రావటం లేదు . అంతః  పురస్త్రీలందరూ ఏడ్చి ఏడ్చి కన్నీళ్ళఇంకిపోయి మౌనముగా వుండివుంటారు . కౌశల్యా మాత ,దశరథ మహారాజు ,సుమిత్రా  మాత లను తలుచుకుంటేనే దుఃఖము ఆగడము లేదు వారు నేటి రాత్రి గడిచేసరికి జీవించివుంటారో లేదో అనుమానమే . సుమిత్రా మాత శత్రుజ్ఞుడి కోసం జీవించినా దశరథ మహారాజు ,కౌశల్యా మాతలు నిశ్చయముగా జీవించరు . ఆ సందేహమే నన్ను మిక్కిలి కలవరపరుచుచున్నది . 

వనవాస దీక్ష ముగిసి తిరిగి అయోధ్యకు వెళ్లువరకు ఆ మహారాజు క్షేమముగా ఉండునో లేదో . మళ్ళీ ఆయన దర్శన భాగ్యము కలుగునో లేదో "అంటూ పరిపరి విధములుగా బాదడుచున్న లక్ష్మణుడిని గుహుడు ఓదార్చెను . ఇంతలో తెల్లవారెను . 

           రామాయణము అయోధ్యకాండ ఏబది ఒకటవసర్గ సమాప్తము . 

               శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు .  

రామాయణము అయోధ్యకాండ -ఏబదియవసర్గము

                              రామాయణము 

                     అయోధ్యకాండ -ఏబదియవసర్గము 

ఆ విధముగా శ్రీరాముడు ముందుకు సాగుతూ కోశాలదేశ పొలిమేరలు దాటిన పిమ్మట వెనకకు  కోశాల రాజ్యమునకు నమస్కారము చేసి ,తండ్రిగారి ఋణము తీర్చుకుని తిరిగి నిన్ను  అక్కడి జానపదులకు నమస్కారము చేసి ముందుకు సాగెను . 

ఆ విధముగా పెక్కు దూరము ప్రయాణము చేసిన పిమ్మట స్వచ్ఛమైన జలములతో కూడిన పవిత్రమైన గంగా నది కనిపించెను . అక్కడి ప్రక్రుతి ఎంతో రామణీయముగా శోభాయమానంగా ఉండెను . అక్కడ దేవతలు గంగా స్నానములు ఆచరించుచు కనిపించిరి . ఆ ప్రదేశమును చూసిన శ్రీ రాముడు సుమంత్రుని రధము ఆపమని చెప్పి ఈ పూట ఇక్కడే  పలికెను . 

ఆ ప్రాంతమును పరిపాలించు రాజు పేరు గుహుడు అతడు ధర్మపరుడు ,నిషాదరాజు ,శ్రీరాముని భక్తుడు . అతడు శ్రీరాముడు సీతా ,లక్ష్మణ సమేతముగా తన రాజ్యమునకు వేంచేసిన విషయమును తెలుసుకుని తానె పరుగుపరుగున శ్రీరాముని చెంతకు వచ్చెను . శ్రీరాముడు గుహునికి ఎదురేగి ఆయనను కౌగలించుకొనెను . 

గుహుడు సీతారామలక్ష్మణులు రకరకముల పిండివంటలు ,రుచికరమైన పలురకములైన ఆహారపదార్ధములను ,పండ్లను పాయసములను ,రసములను ,వారి గుఱ్ఱములకు గడ్డిని సిద్ధము చేయించెను . ఇంకను వారు విశ్రమించుటకు పరుపులు ఏర్పాటుచేయించెను . శ్రీరాముడు వాటినన్నినింటిని సున్నితముగా తిరస్కరించి గుఱ్ఱములకు గడ్డిని మాత్రము గ్రహించెను . వనవాస దీక్షలో విందు భోజనమును ఆరగించరాదని తెలిపెను . సీతారాములు అనంతరము దర్భ శయ్య పై పవళించిరి . గుహుడు ,లక్ష్మణుడు వారి రక్షణార్ధము రేయంతా మెలుకువగా ఉండెను . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ ఏబదియవసర్గ సమాప్తము . 

                        శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ,తెలుగు పండితులు . 

 

రామాయణము అయోధ్యకాండ -నలుబదితొమ్మిదవసర్గ

                                           రామాయణము 

                                         అయోధ్యకాండ -నలుబదితొమ్మిదవసర్గ 

పురుష శ్రేష్ఠుడైన శ్రీరాముడు వేకువజామున నదీ తీరమున ప్రజలను వదిలి వెళ్లిన పిమ్మట ,తండ్రి ఆజ్ఞను గుర్తుచేసుకుని సీతా లక్ష్మణులతో కూడి చాలా దూరము ప్రయాణము చేసెను . ఇన్తలో శుభొదయము అవగా  దక్షిణ దిశను కల వివిధ జన పదములను దాటుతూ ,అక్కడి పంట పొలాలను ,వనములను తిలకించుతూ ముందుకు సాగెను . 

ఆ విధముగా సీతా లక్ష్మణ సమేతుడై వనవాసమునకు వెళ్లుచున్న రాముడిని చూసిన అక్కడి ప్రజలు శ్రీరాముని వనవాసమునకు కారణమైన దశరథ మహారాజును నిందించుచుండిరి . వారి మాటలను వింటూ రాముడు ముందుకు సాగిపోయెను . అగస్త్యాశ్రమము దిశగా తన ప్రయాణమును సాగిo చేను . అక్కడి విశేషములను సీతాదేవికి  శ్రీరాముడు వివరించెను . 

సుమంత్రుడితో రాముడు " మఱల నా తల్లితండ్రుల దర్శన భాగ్యము ఎన్నాళ్లకు కలుగునో కదా ?సరయు నదీ తీరమున కల ఈ సుందర పుష్పవనములలో హాయిగా విహరించేది భాగ్యము తిరిగి ఎన్నాళ్లకు కలుగునో ?ఈ వనములలో మృగములను వేటాడు కోరిక నాకు లేదు  . కానీ దశరధమహారాజుకి వేట అంటే చాలా ఇష్టము . "అంటూ శ్రీరామచంద్రుడు వివిధ  గురించి సుమంత్రుడికి మృదుమధురంగా వివరించుచు  సుమంత్రుడు రధమును తోలుతుండగా రధము మీద ఆశీనుడైన శ్రీరాముడు ముందుకు సాగెను . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ నలుబది తొమ్మిదవసర్గ సమాప్తము . 

                 శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

 

రామాయణము అయోధ్యకాండ -నలుబది ఎనిమిదవసర్గ

                                       రామాయణము 

                                           అయోధ్యకాండ -నలుబది ఎనిమిదవసర్గ 

రాముడు లేని నగరము ,ఆ నగరవాసులు కళావిహీనులై ఉండెను . శ్రీరాముడు లేకుండా ఇంటికి చేరిన భర్తలను చూసి భార్యలు మాయావతి వాడు అంకుశముతో పొడిచినట్లు ,తమ సూటి ఓటి మాటలతో భర్తలను భాదించెను . 

కైకేయి చేతికి రాజ్యము వచ్చిన ఆవిడ దాసులుగా ఆవిడ అదుపాజ్ఞలలో బతకలేము రాముండు వున్న అడవికే వెళ్లిన యెడల పురుషుల భాద్యత అంతయు శ్రీరాముడు ,ఆడవారి భాద్యత అంతయు సీతాదేవి చూసుకొనగలదని ఆ పుర స్త్రీలందరూ అనుకొనుచుండిరి . 

ఆ రోజు అయోధ్యలో ఎవరు అగ్నికార్యములు చేయలేదు . హోమాది కార్యక్రమము చేయలేదు . వేయి మాటలేల? ఇళ్లల్లో పొయ్యి సయితము వెలిగించబడలేదు . ఒక్క పూట ముందు వరకు సంగీత ,వాయిద్య రకరకాల ధ్వనులతో మారుమ్రోగిన ఆ పురి ఇప్పుడు స్మశానం వలె ఎటు చూసినా ఏడ్పులు ,దీన వదనాలతో సంతోషమన్నది మచ్చుకైనా లేకుండా పోయెను . 

సంతోషముగా ఉన్న అయోధ్యా నగరములో అకస్మాత్తుగా దుఃఖము అలముకున్నట్లుగా సూర్యుడు అస్తమించడంతో వెలుగు ను తరిమివేసి చుట్టూ చీకట్లు అలముకొనెను . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ నలుబది ఎనిమిదవసర్గ సమాప్తము . 

            శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ -నలుబదియేడవసర్గ

                                       రామాయణము 

                                        అయోధ్యకాండ -నలుబదియేడవసర్గ 

సూర్యోదయమయిన పిమ్మట జనులందరూ మేల్కొనిరి . అచట శ్రీరాముడు కనపడకపోవుటచే వారు శోకముతో నిశ్చేష్టులయ్యి  పోయిరి . వారు దుఃఖ భారంతో కన్నీరు కార్చుతూ శ్రీ రామునికై వెతికిరి . శ్రీరాముడు కనపడక పోవుటచే వారు మిగుల దుఃఖితులయ్యిరి .  ఆ పౌరులు దీనావదనాలతో తమను తాము వొళ్ళు తెలియకుండా నిద్రపోయినందుకు తిట్టుకొనెను . తిరిగి వారిలో వారు 

"శ్రీ రాముడు లేని ఈ బతుకులు ఎందుకు మనము కూడా ఇక్కడే ప్రాయోపవేశము చేసి ప్రాణములు వీడెదము . రాముడు  ఎక్కడ అని మనము తిరిగి వెళ్లిన తర్వాత అయోధ్యలోని వారు అడిగితే శ్రీరాముని వదిలి నిద్రపోయాము అని ఏ ముఖము పెట్టుకుని చెప్పాలి . అసలు వారికి మన ముఖము ఎలా చూపగలము ?అని పలురీతులుగా వాపోవుతూ లేగదూడలకు దూరమైనా పాడి ఆవులవలె విలపించెను . 

వారు ఎట్టకేలకు రధ చక్రముల జాడను కనిపెట్టి కొంత దూరము ముందుకు సాగిరి . పిమ్మట రథచక్రముల గుర్తులు కానరాకపోవుటచే అంతులేని విషాదంలో మునిగిపోయి "ఇదియేమి? ఇప్పుడు ఏమి చేయవలెను ?"అంటూ మిక్కిలి దుఃఖితులై చేసేది లేక తిరుగు ముఖము పట్టి అయోధ్యకు చేరిరి . వెళ్లిన వారితో శ్రీరాముడు తిరిగి రాకపోవుట చూసిన అయోధ్య ప్రజలందరూ కన్నులు వాచిపోవునట్లు కన్నీరు మున్నీరుగా విలపించిరి . 

ఆ సమయమున ఆనగరము చంద్రుడు లేని ఆకాశము  వలె ,నీరు లేని సముద్రము వలె చూసే వారికి కనిపించెను . అయోధ్యలోని జనులు ,పశుపక్షాదులు సైతము దుఃఖముతో నిండిన హృదయములలో భారముగా ఉండిరి . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ నలుబదియేడవసర్గ సమాప్తము . 

                    శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు . 

                                          రామాయణము 

                                  అయోధ్యకాండ -నలుబది ఆరవసర్గ 

తమసా నదీ తీరమునకు చేరిన పిదప సుమంత్రుడు సీతా రామలక్ష్మణులకు ఆకులతో శయ్యను  చేసెను . వారి వెంట పరిగిడి వచ్చిన జనులు సైతం ఆగి ఆదమరిచి అక్కడే ఆకులు ,అలములు శయ్యలుగా చేసుకుని నిద్రించసాగిరి . సీతారాములు సైతము ప్రయాణ బడలిక చేత ఆదమరచి నిదురించసాగిరి . 

లక్ష్మణుడు మాత్రము నిదురించక సుమంత్రుడితో రాముడి గుణగణముల గురించి వివరించసాగెను . ఆ రాత్రంతా వారిరువురు రామకథాగానముతో నిదురించకనే కాలక్షేపము చేసెను . తెల్లవారెను సీతారాములు నిద్రలేచెను . కానీ జనులు మాత్రము బడలికచే ఇంకా నిదురించసాగెను . 

అప్పుడు శ్రీరాముడు లక్ష్మణుడు ,సుమంత్రుడితో" జనులు నా మీద ప్రేమాభిమానములతో చెట్లు ,పుట్లలో నానా భాదలు అనుభవించుచున్నారు . కనుక వీరు నిద్ర లేవకుండానే మనము ఇక్కడ నుండి వెళ్లిపోదాము . అప్పుడు వారికి మనము ఎటు వెళ్ళామో తెలియక అప్పుడైనా ఇంటికి వెళ్తారు . వారికి ఈ బాధలన్నీ తప్పుతాయి . అరణ్యవాసము నాకు మాత్రమే కానీ వీరందరికి కాదు . వీరు నా మీద వళ్ళ మాలిన ప్రేమతో ఇల్లు వాకిళ్లు ,భార్యా పిల్లలను సైతము వదిలి ఇబ్బందులు పడుచున్నారు . కావున మనము త్వరగా బయలుదేరి వెళ్ళెదము ."

అని పలికెను . సుమంత్రుడు రధమును సిద్దము చేసెను . సీతారామలక్ష్మణులు ఆ రధమును ఎక్కి ,సరయు నదిని దాటి అరణ్యప్రాంతములో ప్రవేశించిరి . 

రామాయణము అయోధ్యకాండ నలుబది ఆరవసర్గ సమాప్తము . 

                          శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు .  

రామాయణం అయోధ్యకాండ -నలుబదియైదవసర్గ

                                      రామాయణం 

                                      అయోధ్యకాండ -నలుబదియైదవసర్గ 

మహానుభావుడైన శ్రీరాముడు తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారము దీక్షవహించి ,వనవాసములకు వెళ్లుచుండగా ,అయోధ్యావాసులందరూ భక్తి విశ్వాసములతో ఆయనను అనుసరించిరి . 

"త్వరలో తమకడకు రావలెను అని కోరుకొనువారు తమ ఆత్మీయులను ఎక్కువ దూరము అనుసరింపరాదు "అను నియమము ప్రకారము దశరథ మహారాజు ,అంతః పుర వాసులు అతి కష్టము మీది వెనుతిరిగిరి . కానీ శ్రీరాముని రధము వెంట పరుగిడు అయోధ్యావాసులు మాత్రము తమ ఇండ్లకు రాలేదు . 

ఆ పౌరులందరూ రామా !వెనుతిరుగుము అని అరుస్తూ రధము వెంట పరుగులు తీయ సాగిరి . శ్రీరాముడు వారిని చూచి "మీ ఆధారాభిమానములకు మిక్కిలి సంతోషము ,ఇంత ప్రేమను భరతుడి మీద చూపండి . అప్పుడు నాకు ఇంకా సంతోషము కలుగును . రాజా శాసనము నాకు మీకు శిరాశావహింపవలసినది . కావున నేను వెళ్లిన పిమ్మట మహారాజు మనసుకు ఊరట కలుగునట్లు మసలుకొనుడు అది నాకు తృప్తి కలిగించును "అని పలికెను . 

ఆ పౌరులలో వృద్దులు బ్రాహ్మణులు జ్ఞాన సంపన్నులు తపోబలము కలవారు ముసలి వారగుటచే దూరము నుండే "ఓ రామ రధాశ్వములారా !వనముల వైపు వెళ్ళకుము . శ్రీరాముని వనములకు కాక నగరమునకు తీసుకు రండు . మీ శ్రావణ శక్తి అద్భుతము కావున మా మాటలు విని మరలుడు "అని పలుకగా శ్రీరాముడు రధమును నిలిపి రధము దిగి వారి వద్దకు పాదచారుడై వచ్చి వారిని ఊరడించెను . తిరిగి ముందుకు సాగెను . 

శ్రీ రాముడి వనవాసము తనకు కూడా ఇష్టము లేదు అన్నట్లు తమసా నది తీరము వచ్చెను . సుమంత్రుడు రధమును ఆపి గుఱ్ఱములను తీసి వాటి అలసట తీర్చెను . 

రామాయణము నలుబది అయిదవసర్గ సమాప్తము . 

                      శశి ,

ఎం . ఏ (తెలుగు ),తెలుగు పండితులు .